حالا که انتخابات تمام شده و گرد و خاک ماجرا خوابیده، با خیال آسوده‌تر می‌توان از آن نوشت. البته تا جایی که پایمان از گلیم‌مان بیرون نزند، در نتیجه زورمان فقط به شعارهای انتخاباتی نامردها می‌رسد.

زمانی که بچه‌تر بودیم شعارهای تبلیغاتی با توجه به شرایط پس از جنگ و خرابی‌های به وجود آمده حول محور آبادانی و سازندگی می‌گشت؛ مثل «ایرانی آباد برای ایرانی»، که بعدها تبدیل شد به «ایرانی آباد، ایرانی آزاد» که دلیلش هیچ‌وقت به عقل من قد نداد. در همین دوران که به نوعی دوران نیاز به علم مدیریت و مدیران بود شعارهای تخصصی‌تر مثل «سازندگی ایران در راستای تحقق اهداف بلندمدت برنامه پنج ساله توسعه کشور» نیز به بازار آمدند که چون در زیر عکس کاندیدا جا نمی‌شدند، زود ور افتادند و به جایش شعارهایی آمدند که مردم را به حافظه تاریخی‌شان ارجاع می‌دادند، مثل «فلانی... امیر کبیر دوران» یا «بهمانی... ژاندارک ایران».

بعدها که ما وارد بازی شدیم و مجوز حضور در صحنه پیدا کردیم، شعارهای مورد وثوق نسل ما در آمد که هم ما را خوش آید و هم به جایی بر نخورد. مثل«حذف کنکور» یا «ترویج ازدواج موقت»، که همان‌قدر که شما از حذف کنکور نشانی دیدید، ما هم از ازدواج موقت دیدیم.

در دوران حاضر هم شعارها با توجه سرعت و بی‌حوصلگی زندگی شهری، بیشتر کوتاه و ضربتی بود مثل تک مصراع یا ضرب‌المثل. مثلاً «همراه شو عزیز، کاین درد مشترک هرگز جداجدا درمان نمی‌شود» که به درد مشترک اشاره‌ی مستقیم نکرده و مثل جای خالی می‌ماند که هر کس هر جور بخواهد پرش می‌کند. در این صورت مثلاً افزایش کرایه تاکسی دوراهی قپون تا سر قزوین همطراز بسته پیشنهادی بانک مرکزی به دولت قرار می‌گیرد. یا آن سر بازار گروهی شعارش بود «پروا مکن بشتاب، همت چاره‌ساز است» که به قول مادربزرگ من می‌شد به جایش بگذارند «یه سوزن به خودت بزن، یه جوالدوز به دیگران».

در آخر یادی هم از کاندیداهای مستقل بکنیم که اصلاً کم نیاوردند. مثلا خانمی شعارش را انتخاب کرده بود: «دست در دست هم دهیم به مهر...»، که در حد خودش رأی خوبی هم جمع کرد.  

*کاریکاتور  اثر  نازنین جمشیدی

چکیده‌ای از سخنرانی منوچهر احترامی درباره طنز در آثار آنتوان چخوف

طنزی موقعیتی به وسعت چیدن یک پازل داستانی!

روز سه‌شنبه، ۱۷/۲/۸۷ نشست بررسی طنز در آثار آنتوان چخوف، نویسنده شهیر روسی در حوزه هنری استان تهران برگزار شد. منوچهر احترامی در سخرانی خود درباره کلیت آثار چخوف گفت: علت جذابیت دنبال کردن داستان‌های چخوف این است که مخاطب نمی‌داند در دو صفحه بعد چه اتفاقی برای شخصیت‌های داخل داستان می‌افتد. وی همچنین در ادامه گفت: نثر چخوف آنقدر سلیس و دوست‌داشتنی است که مخاطب دوست دارد مانند اشعار حافظ آن را چندین و چندبار مرور نماید. احترامی درباره علت ماندگاری آثار چخوف گفت: چخوف برای تمام شخصیت‌های داستانش دل می‌سوزاند و تا آخر داستان ردپای او همراه شخصیت‌های داستانش حس می‌شود و داستان مرغ دریایی نمونه خوبی برای این موضوع است.

احترامی در پاسخ به این سوال رضا ساکی (طنزنویس و مجری برنامه) که طنز چخوف بیشتر در کدام بخش‌ داستان‌های او بیشتر مشاهده می‌شود، گفت: طنز در آثار چخوف به چندین دیالوگ خنده‌دار ختم نمی‌شود بلکه طنز چخوف در اثر موقعیت‌هایی بوجود می‌آید که باید از ابتدا تا انتهای داستان به صورت پازل در کنار هم چیده شوند.

وی همچنین درباره تأثیر آثار چخوف بر دیگر نویسندگان جهان گفت: به نظر من هیچ نویسنده مشهوری  بعد از عصر چخوف وجود ندارد که از او تأثیر نگرفته باشد، در ادبیات داستانی ما نیز  تأثیر صادق هدایت از آثار چخوف به سادگی قابل شهود است.

احترامی در آخر درباره دنیای ذهنی این نویسنده توانمند روسی گفت: دنیای ذهنی چخوف پر از آدم‌های عاشق، فارغ و خطاکار ولی معصوم است!

راستی! در فواصل برنامه هم کلیپی از بیوگرافی و یک نمایش ده دقیقه‌ای از یکی از نمایشنامه‌های چخوف به نام خواستگاری، پخش شد.

آنتوان چخوف یکی از مشهورترین نویسندگان جهان است که با وجود عمر کوتاهش آثار ماندگاری از جمله باغ آلبالو، خرس، مرغ دریایی و... از خودش به یادگار گذاشته است.

اسماعیل امینی، رضی هیرمندی، مهدی فرج‌اللهی، ناهید نوری و جمعی از همکاران سایت دست‌انداز از دیگر طنزپردازان شرکت‌کننده در این نشست ادبی بودند.

در این مراسم که در آن جمعی از بزرگان و طنزپردازان و اهالی مؤسسه گل‌آقا و خبرنگاران حضور داشتند، ابتدا آیاتی از کلام‌الله خوانده شده و سپس جواد علیزاده (مدیر مسئول مجله طنز و کاریکاتور) به سخنرانی پرداخت.

همچنین در این مراسم گروهی از همکاران دست‌انداز برای ادای دین و احترام به بزرگ طنز ایران حضور داشتند. یادش گرامی.

گفت: «عمو جان! جن و پری برای قصهٔ نمکی و هفت دختر است!» بعد دوتایی زدیم زیر خنده. عمو عصبانی شد و گفت: «من را مسخره می‌کنید؟! آدم شما را که می‌بیند یاد گذشتهٔ آبرومندش می‌افتد. آن موقع اگر ما موقع صحبت کردن به عمویمان، البته عمو که نداشتیم، به داییمان نگاه می‌کردیم دو شب شام نداشتیم. تا یادمان باشد عمو، البته عمو که نداشتیم، داییمان حرمت دارد چه برسد به اینکه مسخره‌اش هم بکنیم.»

گفتم: «عمو جان کسی شما را مسخره نکرد.» گفت: «چرا الآن تو به من گفتی نمکی و هفت دختر!» گفتم: «من نگفتم این گفت.» عمو جان گفت: «حالا هر کی گفت.» گفت: «عمو نمی‌شود که شما هم نمکی باشی هم هفت دختر!» عمو گفت: «خواهرت می‌گوید.» من گفتم: «من کی گفتم عمو جان؟ من گفتم این گفت.» عمو جان گفت: «حالا هر کی گفت!» و بعد ادامه داد: «اینجا فقط درخت انگور و آلو دارد. باید درخت سیب و هلو هم بکاریم. هم قشنگتر می‌شود هم باغش بزرگتر.» گفت: «عمو جان همین‌طوری شما شبها نمی‌روید دستشویی. آن‌وقت که دیگر بدتر می‌شود.» عمو یک نگاه به دوتایی‌مان کرد و گفت: «آن‌موقع‌ها ما جرأت نمی‌کردیم به عمویمان بگوییم شبها چه طوری می‌روی دستشویی، البته عمو که نداشتیم...»

سه شنبه

چرا تلخ و بی حوصله؟

سه شنبه

چرا این همه فاصله؟

سه شنبه

چه سنگین، چه سخت

فرسخ به فرسخ

سه شنبه

خدا کوه را آفرید!

انگار خودش می‌دانست، یکی از روزهای سه شنبه ناگهان چه قدر زود دیرش می شود! شاید می‌خواست دوباره به طرفدارانش بگوید: تا نگاه می‌کنی وقت رفتن است... شاید...

به هرحال حرفهایش را ناتمام نگذاشت و در آخرین مجموعه شعرش دستور زبان عشق را هم به ما آموخت.